Κέντρο βάρους, έγκεντρο, περίκεντρο, ορθόκεντρο: όταν ένα θέμα αναφέρει διαμέσους, διχοτόμους, μεσοκαθέτους ή ύψη, ένα από αυτά κρύβεται πίσω του.
τα βασικά
- Κέντρο βάρους \(G\): τομή των διαμέσων. Χωρίζει κάθε διάμεσο σε λόγο \(2:1\) από την κορυφή.
- Περίκεντρο \(O\): τομή των μεσοκαθέτων, κέντρο του περιγεγραμμένου κύκλου. Σε ορθογώνιο τρίγωνο είναι το μέσο της υποτείνουσας.
- Έγκεντρο \(I\): τομή των διχοτόμων, κέντρο του εγγεγραμμένου κύκλου. Απέχει εξίσου από τις τρεις πλευρές.
- Ορθόκεντρο \(H\): τομή των υψών.
- Τα εφαπτόμενα τμήματα από την κορυφή \(A\) προς τον εγγεγραμμένο κύκλο έχουν μήκος \(\tau-\alpha\), όπου \(\tau\) η ημιπερίμετρος.
- Ευθεία Euler: τα \(O\), \(G\), \(H\) είναι συνευθειακά και \(HG=2\,GO\).
παράδειγμα
Σε ισόπλευρο τρίγωνο πλευράς \(\alpha\), να βρεθούν οι ακτίνες \(R\) και \(\rho\) του περιγεγραμμένου και του εγγεγραμμένου κύκλου.
Λύση. Όλα τα κέντρα συμπίπτουν στο \(G\). Το ύψος είναι \(\tfrac{\alpha\sqrt3}2\) και το \(G\) το χωρίζει σε λόγο \(2:1\), άρα \(R=\tfrac{\alpha\sqrt3}3\) και \(\rho=\tfrac{\alpha\sqrt3}6\).
συχνό λάθος
Σύγχυση κέντρου βάρους και εγκέντρου. Συμπίπτουν μόνο στο ισόπλευρο τρίγωνο.
θέματα για εξάσκηση
- Θαλής 2024, Α΄ Λυκείου, θέμα 1
- Θαλής 2016, Γ΄ Λυκείου, θέμα 1
- Θαλής 2015, Γ΄ Λυκείου, θέμα 1
- Θαλής 2008, Β΄ Γυμνασίου, θέμα 2
- Θαλής 2007, Γ΄ Λυκείου, θέμα 1
- Θαλής 2022, Α΄ Λυκείου, θέμα 2
- Θαλής 2022, Γ΄ Λυκείου, θέμα 2
- Θαλής 2021, Γ΄ Γυμνασίου, θέμα 2
- Θαλής 2019, Β΄ Λυκείου, θέμα 3
- Θαλής 2019, Γ΄ Λυκείου, θέμα 2
- Θαλής 2018, Β΄ Γυμνασίου, θέμα 2
- Θαλής 2017, Β΄ Γυμνασίου, θέμα 2